31 मार्च 2026 हा 2025-26 या आर्थिक वर्षाचा शेवटचा दिवस असल्यामुळे, आयकर आणि GST संदर्भातील काही महत्त्वाची कामे वेळेत पूर्ण करणे अत्यावश्यक झाले आहे. अंतिम मुदत चुकवल्यास करदात्यांना व्याज आणि दंडाचा सामना करावा लागू शकतो.
त्यामुळे, शेवटच्या क्षणाची वाट न पाहता नागरिकांनी आपली टॅक्स चेकलिस्ट आत्ताच पूर्ण करणे गरजेचे आहे.
सर्वप्रथम, कर-बचत गुंतवणुकीकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे आहे. जुन्या कर प्रणालीचा पर्याय निवडणाऱ्या करदात्यांना कलम 80C अंतर्गत PPF, ELSS, LIC यांसारख्या योजनांमध्ये गुंतवणूक करून 1.5 लाख रुपयांपर्यंत सवलत मिळू शकते. तसेच, कलम 80D अंतर्गत आरोग्य विम्यावरही करसवलत उपलब्ध आहे. मात्र, 31 मार्चनंतर केलेली गुंतवणूक चालू आर्थिक वर्षासाठी ग्राह्य धरली जाणार नाही.
दुसरे म्हणजे, एडवांस टॅक्स भरणे आवश्यक आहे. जर करदात्यांची एकूण कर देय रक्कम 10 हजार रुपयांपेक्षा जास्त असेल, तर त्यांनी आगाऊ कर भरला आहे का याची खात्री करावी. अन्यथा, कलम 234B आणि 234C अंतर्गत थकबाकीवर दरमहा 1 टक्के दराने व्याज लागू होऊ शकते.
तिसरे महत्त्वाचे काम म्हणजे GST कंपोझिशन स्कीम. लघु व्यवसायांनी पुढील आर्थिक वर्षासाठी या योजनेत सहभागी होण्यासाठी CMP-02 फॉर्म 31 मार्चपूर्वी भरावा. ही मुदत चुकल्यास, संपूर्ण वर्षासाठी या योजनेचा लाभ मिळणार नाही.
याशिवाय, निर्यातदारांसाठी LUT दाखल करणे आवश्यक आहे. IGST न भरता निर्यात करण्यासाठी दरवर्षी नवीन लेटर ऑफ अंडरटेकिंग सादर करणे बंधनकारक आहे. 31 मार्चपूर्वी हे न केल्यास निर्यातीवरील करभार वाढू शकतो.
दरम्यान, मार्च महिन्याच्या शेवटच्या दिवसांमध्ये काही सणांमुळे बँका बंद असल्या तरी, ऑनलाइन बँकिंग सेवा सुरू राहणार आहेत. त्यामुळे इंटरनेट बँकिंग, UPI किंवा इतर डिजिटल माध्यमांचा वापर करून कर भरणे शक्य आहे.
मात्र, तांत्रिक अडचणी टाळण्यासाठी नागरिकांनी आपली सर्व कामे वेळेत पूर्ण करण्याचे आवाहन करण्यात येत आहे.