चांदोली अभयारण्यात व्याघ्र संवर्धनाला मोठी चालना—
ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्पातून आणलेली दोन वर्षांची वाघीण टी ७–एस २ ‘ऑपरेशन तारा’ अंतर्गत सोनारली अनुकूलन कुंपणात सुरक्षितरीत्या सोडण्यात आली आहे.ही चांदोलीत दाखल झालेली ताडोबातील दुसरी वाघीण ठरली असून, सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पातील जनुकीय संवर्धनासाठी हा महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे. ८ डिसेंबर रोजी पांढरपौनी परिसरातून पकडलेल्या या वाघिणीची तज्ज्ञांनी केलेल्या तपासणीत ती पूर्णतः तंदुरुस्त व स्थलांतरास योग्य असल्याचे स्पष्ट झाले होते.
वन विभागातर्फे सांगण्यात आले की, सॉफ्ट रीलिज पद्धतीमुळे वाघीण नव्या परिसराशी हळूहळू जुळवून घेणार आहे. चांदोलीत सुरक्षित अधिवास आणि पुरेसा भक्ष्यसाठा उपलब्ध असल्याने तिचे पुनर्स्थापन यशस्वी होण्याची पूर्ण शक्यता आहे. या संपूर्ण मोहिमेचे भारतीय वन्यजीव संस्थेचे वैज्ञानिक, प्रोजेक्ट टायगरचे अधिकारी, तसेच ताडोबा व सह्याद्रीतील संयुक्त पथके सातत्याने निरीक्षण करत आहेत.वन अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, टी ७–एस २ ची उपस्थिती सह्याद्रीतील व्याघ्र संवर्धनाला नवीन बळकटी देईल, आणि ‘ऑपरेशन तारा’मुळे राज्यातील व्याघ्रसंवर्धन चळवळीला मोठा हातभार लागणार आहे.
‘ऑपरेशन तारा’ या राज्यातील महत्त्वाकांक्षी व्याघ्र पुनर्स्थापन उपक्रमांतर्गत करण्यात आलेले हे स्थलांतर आज व्याघ्र संवर्धन क्षेत्रातील एक उल्लेखनीय पाऊल मानले जात आहे.ही वाघीण ताडोबातून चांदोलीत दाखल झालेली दुसरी मादी ठरली असून, तिच्या उपस्थितीमुळे सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पातील जनुकीय विविधता आणि व्याघ्रसंख्या वाढीस मोठी चालना मिळणार आहे. ताडोबाचे पशुवैद्यकीय अधिकारी आणि रॅपिड रेस्क्यू टीम यांनी केलेल्या तपासणीत वाघीण पूर्णतः निरोगी, तंदुरुस्त आणि स्थलांतरासाठी योग्य असल्याचे दिसून आले होते.
सॉफ्ट रीलिज पद्धतीमुळे, वाघीण सुरक्षित कुंपणात काही काळ ठेवली जाणार असून, याच काळात ती नव्या परिसरातील भूभाग, भक्ष्य प्रजाती आणि स्थानिक पर्यावरणाशी जुळवून घेत राहील. खुल्या जंगलात सोडण्यापूर्वी ही प्रक्रिया अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते.
याबाबत बोलताना प्रधान मुख्य वनसंरक्षक (वन्यजीव) एम. श्रीनिवास रेड्डी यांनी सांगितले—
“दुसऱ्या वाघिणीचे यशस्वी पुनर्स्थापन हे आमच्या पथकांच्या कौशल्याचे प्रतीक आहे. ताडोबा आणि सह्याद्री प्रकल्पांमधील समन्वयामुळे व्याघ्र संवर्धनाची चळवळ अधिक मजबूत होत आहे.”